Μέχρι και τους εννέα μήνες φτάνει, σε κάποιες περιπτώσεις, η αναμονή για πιστοποίηση αναπηρίας στα ειδικά κέντρα που συστάθηκαν με σκοπό την πάταξη της έκδοσης πλαστών βεβαιώσεων. Συνολικά 53.000 αιτήσεις έχουν βαλτώσει εξαιτίας της υποστελέχωσης των επιτροπών εμπειρογνωμόνων. Ανάμεσά τους εκκρεμούν και περιπτώσεις ανανέωσης επιδομάτων από ανθρώπους που δεν έχουν άλλους πόρους.
Η Νικολέτα Τριζόγλου έχει περάσει στο παρελθόν οκτώ φορές από επιτροπές πιστοποίησης αναπηρίας στη Λάρισα. Το 1999 κάθησε σε αναπηρικό αμαξίδιο και το ποσοστό αναπηρίας της είχε εκτιμηθεί το 2005 σε 80% εφ' όρου ζωής. Οταν όμως κατέθεσε αίτηση τον περασμένο Σεπτέμβριο για ανανέωση του επιδόματος κίνησης, της ζήτησαν επανεξέταση. Περίμενε πέντε μήνες για να περάσει από την τριμελή επιτροπή του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), η οποία κατέβασε το ποσοστό της στο 67% αποκλείοντάς την από το επίδομα των 300 ευρώ το δίμηνο. Εκκρεμεί επανεξέταση έπειτα από ένστασή της. Αν και συνεχίζει να λαμβάνει όπως δικαιούται τη σύνταξη παραπληγίας, γνωρίζει συμπολίτες της που στηρίζονταν αποκλειστικά στα επιδόματα για να επιβιώσουν και τώρα ψάχνουν για δανεικά.
Παρόμοιες περιπτώσεις ανθρώπων που εδώ και μήνες δεν λαμβάνουν συντάξεις και επιδόματα διηγείται και ο Δημήτρης Τσαχάκης, πρόεδρος του Σωματείου Ατόμων με Αναπηρία Ρεθύμνου. «Εδώ και μέρες ασχολούμαστε με διακανονισμούς για διακοπή ρεύματος ή υδροδότησης. Υπάρχουν συνάνθρωποί μας που επιβιώνουν μόνο με το επίδομα και ακόμα δεν έχουν εξεταστεί οι περιπτώσεις τους», λέει.
ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ. «Αχίλλειος πτέρνα» των ΚΕΠΑ είναι η στελέχωση με το κατάλληλο ιατρικό προσωπικό. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη λειτουργία 55 κέντρων σε όλη τη χώρα. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν συστάθηκε ο μηχανισμός, το ΙΚΑ είχε στη διάθεσή του 450 γιατρούς για τις επιτροπές γνωμοδοτήσεων - και αυτούς δανεικούς από τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας. Οι περισσότεροι προέρχονται από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και ταξιδεύουν στην περιφέρεια για να εξετάσουν τους αιτούντες. Με το παλαιό σύστημα τα ποσοστά αναπηρίας κρίνονταν σε κάθε τόπο από ντόπιους γιατρούς και όπως αποδείχτηκε οι γνωριμίες και η ψηφοθηρία συχνά οδηγούσαν στην έκδοση πλαστών βεβαιώσεων.
Πριν από την ίδρυση των ΚΕΠΑ οι αιτούντες εξετάζονταν επίσης συχνά από γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων σε σχέση με την πάθησή τους. Υπήρξε περίπτωση ατόμου με οφθαλμολογικό πρόβλημα που είχε ελεγχθεί από… σχολίατρο, ορθοπεδικό και παθολόγο. Πλέον οι επιτροπές είναι αμιγείς και απαρτίζονται από ειδικότητες ανάλογα με την κατηγορία της αναπηρίας. Μία από τις βασικές προϋποθέσεις για σύσταση της επιτροπής είναι να συγκεντρωθούν τουλάχιστον 15 αιτούντες με την ίδια κατηγορία αναπηρίας. Στην πράξη όμως αυτή η γραφειοκρατική απαίτηση δύσκολα τηρείται σε μικρές πόλεις της περιφέρειας. Τότε, σύμφωνα με τη διοίκηση του ΙΚΑ, γίνονται εξαιρέσεις και συνεδριάζουν οι επιτροπές ακόμα και αν το πλαφόν των αιτήσεων δεν έχει συμπληρωθεί.
Αν και οι αιτήσεις... περισσεύουν, συχνά οι γιατροί δεν επαρκούν και έτσι παρατείνεται ο χρόνος αναμονής των πολιτών. Στο Ρέθυμνο λειτουργεί μόνο το τμήμα υποβολής των αιτήσεων (έχει συσσωρεύσει μέχρι τώρα περίπου 70 αιτήσεις), ενώ από το φθινόπωρο εκκρεμούν υποθέσεις στα Χανιά. Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις σε όλη τη χώρα παρατηρούνται στα νευρολογικά περιστατικά, καθώς υπάρχει έλλειψη γιατρών αυτής της ειδικότητας.
Οι γιατροί που μπορούν να απασχοληθούν από τα ΚΕΠΑ φτάνουν τους 898 και άλλοι 563 αναμένεται να προστεθούν τον επόμενο μήνα. Ο Χρήστος Νάστας, εκπρόσωπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, παρατηρεί ότι αρκετοί γιατροί δηλώνουν αδυναμία να προσέλθουν στις επιτροπές γιατί ενδεχομένως θεωρούν ότι η αποζημίωση που τους δίνεται δεν είναι αρκετή. Η αμοιβή τους είναι 6 ευρώ για κάθε περίπτωση που εξετάζουν, ενώ 9 ευρώ λαμβάνει ο πρόεδρος της τριμελούς επιτροπής. «Συνεχίζουμε την εκπαίδευση γιατρών και πιστεύουμε ότι σε δύο με τρεις μήνες θα έχει ελαχιστοποιηθεί ο χρόνος αναμονής. Κάθε μήνα θα προγραμματίζονται 12.000 - 13.500 περιστατικά για έλεγχο», λέει ο υποδιοικητής του ΙΚΑ Διονύσιος Πατσούρης.
