Νέες εκπλήξεις περιλαμβάνει για τους έλληνες φορολογούμενους το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών.
Θεσπίζεται πιο επιβαρυντική φορολογική κλίμακα, μειώνοντας τα φορολογικά κλιμάκια από 10 σε 8, ενώ μέσω αλλαγών στους φορολογικούς συντελεστές επέρχεται αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης.
Μεγάλο «μαχαίρι» μπαίνει στις φοροαπαλλαγές, οι οποίες πλέον υπολογίζονται με συντελεστή έκπτωσης από το φόρο 10%, ανεξαρτήτως του ύψους του εισοδήματος, ενώ καταργείται πλήρως κάθε έκπτωση δαπανών από το εισόδημα.
Για τα εισοδήματα του 2011 το αφορολόγητο μειώνεται στα 5.000 ευρώ, ενώ στις 9.000 ευρώ διαμορφώνεται το αφορολόγητο για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τους νέους κάτω των 30 ετών.
Δραστικές είναι οι περικοπές στις φοροαπαλλαγές. Οι εκπτώσεις από τον τελικό φόρο θα υπολογίζονται με συντελεστή 10% ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματος του φορολογούμενους.
Τέλος, καταργείται κάθε έκπτωση δαπανών από το εισόδημα.
Οι βασικές διατάξεις αναλυτικά:
Αφορολόγητο: Για τους νέους έως και 30 ετών, για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών και τα άτομα με ειδικές ανάγκες, ή συνταξιούχους ανεξαρτήτως ηλικίας με παιδιά με ειδικές ανάγκες, το αφορολόγητο ποσό ορίζεται στα 9.000 ευρώ.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας, σε ψυχιατρικά ιδρύματα, φυλακισμένοι και οι κάτοικοι κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα πλέον του 90% του συνολικού εισοδήματος τους, δικαιούνται το αφορολόγητο ποσό της κλίμακας χωρίς την προσκόμιση αποδείξεων.
Το αφορολόγητο ποσό της κλίμακας αυξάνεται κατά 2.000 ευρώ ως δαπάνη χωρίς δικαιολογητικά, για τον φορολογούμενο και για καθένα από τα πρόσωπα που συνοικούν με αυτόν ή τον βαρύνουν, εφόσον:
α) παρουσιάζουν αναπηρία 67% και πάνω από νοητική καθυστέρηση, φυσική αναπηρία ή ψυχική πάθηση, με βάση τη γνωμάτευση της οικείας πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής, που εδρεύει σε κάθε νομό. Δεν λαμβάνεται υπόψη επαγγελματική ή ασφαλιστική αναπηρία.
β) είναι τυφλοί και είναι γραμμένοι στο γενικό μητρώο τυφλών, που τηρείται στην οικεία νομαρχία.
γ) είναι νεφροπαθείς που τελούν υπό αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση, ή, δεν έχουν κάνει μεταμόσχευση νεφρού, καθώς και τα πρόσωπα που πάσχουν από μεσογειακή, δρεπανοκυτταρική και μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και κάνουν μεταγγίσεις αίματος.
δ) είναι ανάπηροι αξιωματικοί ή οπλίτες, οι οποίοι με την ιδιότητα του αναπήρου παίρνουν σύνταξη από το δημόσιο ταμείο, ή, αξιωματικοί οι οποίοι έχουν τεθεί σε κατάσταση πολεμικής διαθεσιμότητας, ή, αξιωματικοί που εξαιτίας πολεμικού τραύματος, ή, νοσήματος που επήλθε λόγω κακουχιών σε πολεμική περίοδο, μπορούν να υπηρετήσουν μόνο σε γραφεία
ε) είναι θύματα πολέμου. Θύματα πολέμου κατά την έννοια του παρόντος, θεωρούνται τα πρόσωπα που λαμβάνουν σύνταξη από πολεμική αιτία. Με τα θύματα πολέμου εξομοιώνονται και τα πρόσωπα τα οποία ως μέλη οικογενειών αξιωματικών και οπλιτών, οι οποίοι απεβίωσαν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας σε ειρηνική περίοδο, δικαιούνται σύνταξη από το δημόσιο ταμείο,
στ) παίρνουν σύνταξη από το δημόσιο ταμείο ως ανάπηροι, ή, θύματα εθνικής αντίστασης ή εμφυλίου πολέμου
Δαπάνες: Το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική κλίμακα μειώνεται κατά ποσό που ισούται με το 10% κάθε μιας από τις παρακάτω δαπάνες του φορολογούμενου:
α) Των εξόδων ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης του φορολογουμένου και των λοιπών προσώπων που τον βαρύνουν. Το ποσό της μείωσης δεν μπορεί να υπερβεί τις 3.000 ευρώ. Ως έξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης θεωρούνται:
• οι αμοιβές που καταβάλλονται σε ιατρούς, όλων των ειδικοτήτων για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, καθώς και οι αμοιβές που καταβάλλονται σε οδοντιάτρους, για οδοντοθεραπεία, οδοντοπροσθετική και γναθοχειρουργική.
• τα έξοδα νοσηλείας που καταβάλλονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα, ή, ιδιωτικές κλινικές, στα ο ποία περιλαμβάνονται και τα έξοδα για φαρμακευτική περίθαλψη μέσα σε αυτά, καθώς και οι δαπάνες που καταβάλλονται για διαρκή κάλυψη ιατρικών αναγκών,
• οι αμοιβές που καταβάλλονται σε νοσοκόμο για την παροχή υπηρεσιών σε ασθενή κατά τη νοσηλεία του σε νοσοκομείο, ή, κλινική, ή, στο σπίτι,
• η δαπάνη για την αντικατάσταση μελών του σώματος με τεχνητά μέλη, καθώς και η δαπάνη για την αγορά ή τοποθέτηση στο σώμα του ασθενούς οργάνων, τα οποία είναι αναγκαία για τη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού,
• τα έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψης των τέκνων που είναι άγαμα, ή, διαζευγμένα, ή, τελούν σε κατάσταση χηρείας, εφόσον το ετήσιο φορολογούμενο και απαλλασσόμενο εισόδημα τους δεν υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ και πάσχουν από ανίατο νόσημα, καθώς επίσης και με τις ίδιες προϋποθέσεις η δαπάνη για την περίθαλψη με οποιοδήποτε τρόπο των τυφλών, κωφαλάλων, ή, διανοητικά καθυστερημένων τέκνων του φορολογουμένου, όπως και η δαπάνη τους για δίδακτρα, ή, διατροφή που καταβάλλονται γι` αυτά τα τέκνα σε ειδικές για την πάθηση τους σχολές ή θεραπευτήρια,
• ποσό ίσο με το 50% της δαπάνης που καταβάλλεται σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων, οι οποίες λειτουργούν νόμιμα.
Στις δαπάνες αυτές περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για έξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης των προσώπων που συνοικούν με το φορολογούμενο και παρουσιάζουν αναπηρία 67% και πάνω από νοητική υστέρηση, φυσική αναπηρία, ή, ψυχική πάθηση με βάση τη γνωμάτευση της οικείας πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής, που εδρεύει σε κάθε νομό, ή, είναι τυφλοί που είναι γραμμένοι στο γενικό μητρώο τυφλών, που τηρείται στη νομαρχία και έχουν αποκτήσει ετήσιο εισόδημα πάνω από 6.000 ευρώ.
β) Του μισθώματος που καταβάλλεται ετησίως για κύρια κατοικία του φορολογουμένου και της οικογένειάς του. Ανώτατο όριο δαπάνης για τον υπολογισμό της μείωσης θεσπίζονται τα 1.000 ευρώ. Δεν δικαιούνται την έκπτωση όσοι παίρνουν στεγαστικό επίδομα. Επίσης, δεν δικαιούνται τη μείωση οι φορολογούμενοι, όταν οι ίδιοι, ή, οι σύζυγοί τους, ή, τα τέκνα που τους βαρύνουν έχουν πλήρη κυριότητα, ή, κατοχή εξ ολοκλήρου, σε οικία με επιφάνεια τουλάχιστον ίση με εκείνη της μισθωμένης κύριας κατοικίας, η οποία βρίσκεται στον ίδιο νομό με τη μισθωμένη.
- Του ποσού του μισθώματος που καταβάλλει ετησίως για τα τέκνα του ο φορολογούμενος που μισθώνει κατοικίες για την ικανοποίηση των στεγαστικών αναγκών τους, τα οποία φοιτούν σε αναγνωρισμένα σχολεία ή σχολές του εσωτερικού, εφόσον αυτά τον βαρύνουν και εφόσον οι κατοικίες που μισθώνονται βρίσκονται στην πόλη που έχει την έδρα της η σχολή ή το σχολείο που φοιτούν τα τέκνα του και αυτός ή τα τέκνα του δεν έχουν άλλη κατοικία σε αυτή την πόλη.
δ) Των τόκων που καταβάλλονται για στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας που χορηγούνται στον φορολογούμενο με υποθήκη ή προσημείωση από τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα Ταχυδρομικά Ταμιευτήρια και άλλους πιστωτικούς οργανισμούς,
ε) Των τόκων που καταβάλλονται από το φορολογούμενο για στεγαστικά δάνεια για απόκτηση πρώτης κατοικίας που χορηγούνται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις στους υπαλλήλους τους.
στ) Των τόκων που καταβάλλονται από το φορολογούμενο για προκαταβολές που χορηγούνται από τα Ταμεία Αλληλοβοηθείας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, για απόκτηση πρώτης κατοικίας. Οι ρυθμίσεις αυτές ισχύσουν για το ποσό των τόκων που αντιστοιχούν σε στεγαστικό δάνειο ως 200.000.
η) Του ποσού της ετήσιας δαπάνης που καταβάλλει ο φορολογούμενος για ασφάλιστρα ασφαλίσεων ζωής, θανάτου, προσωπικών ατυχημάτων και ασθένειας για την ασφάλιση του ίδιου, της συζύγου του και των τέκνων που τους βαρύνουν. Το ποσό της δαπάνης ασφαλίστρων επί του οποίου υπολογίζεται η μείωση, δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.200 ευρώ για άγαμο και τα 2.400 ευρώ για οικογένεια.
θ) Του ποσού της διατροφής που καταβάλλεται από τον έναν σύζυγο στον άλλο και επιδικάστηκε ή συμφωνήθηκε με συμβολαιογραφική πράξη. Το ποσό της μείωσης του φόρου δεν μπορεί να υπερβεί τα 1.500 ευρώ.
ι) Των ποσών που καταβάλλονται από τον φορολογούμενο λόγω δωρεάς στο Δημόσιο, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, τους ιερούς ναούς, τις ιερές μονές του Αγίου Όρους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων, την Ιερά Μονή Σινά, την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, τα ημεδαπά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, τα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ίδρυμα τα και τα νοσοκομεία που είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.
* Της αξίας των ιατρικών μηχανημάτων και των ασθενοφόρων αυτοκινήτων, που μεταβιβάζονται λόγω δωρεάς στα κρατικά και δημοτικά νοσηλευτικά ιδρύματα και τα νοσοκομεία που αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
* Των χρηματικών ποσών που καταβάλλονται από τον φορολογούμενο λόγω δωρεάς προς τα κοινωφελή ιδρύματα, τα σωματεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που παρέχουν υπηρεσίες εκπαίδευσης και χορηγούν υποτροφίες, τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που έχουν
συσταθεί ή συνιστώνται και τα οποία επιδιώκουν κοινωφελείς σκοπούς, τους ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς και τα ερευνητικά κέντρα που αποτελούν ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
* Των χρηματικών ποσών που καταβάλλονται από τον φορολογούμενο λόγω χορηγίας προς τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που νόμιμα υπάρχουν ή συνιστώνται, εφόσον επιδιώκουν σκοπούς πολιτιστικούς. Πολιτιστικοί σκοποί είναι, ιδίως, η καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση των γραμμάτων, της μουσικής, του χορού, του θεάτρου, του κινηματογράφου, της ζωγραφικής, της γλυπτικής και των τεχνών γενικότερα, καθώς και η ίδρυση, επέκταση και συντήρηση των αναγνωρισμένων ιδιωτικών μουσείων, όπως τέχνης, φυσικής ιστορίας, εθνολογικών και λαογραφικών.
Εισόδημα από ακίνητα: Αν στο συνολικό εισόδημα του φορολογούμενου περιλαμβάνεται και εισόδημα από ακίνητα, εκτός από το απαλλασσόμενο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση γενικά, τότε στο ποσό αυτό (ενοίκια) επιβάλλεται συμπληρωματικός φόρος 1,5%. Ο συντελεστής αυτός αυξάνεται σε 3% εφόσον η επιφάνεια κατοικίας υπερβαίνει 300 τετραγωνικά μέτρα.
