ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΟΙΝ. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΑΡΟΧΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
ΤΜΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ: ΑΓ. ΚΩΝ/ΝΟΥ 5
ΠΛΗΡ.: Σ. ΚΟΚΚΙΝΟΥ
ΤΗΛ: 210 5274376
FAX: 210 5274380
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ : 42
Αθήνα, 15 / 04 / 2009
Αρ. πρωτ. ΔΙ.Π.ΣΥΝ./Φ1/ 7 /35823
ΠΡΟΣ : Αποδέκτες Πίνακα Α΄
ΘΕΜΑ: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΕΞΩΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ.
ΣΧΕΤ.: 1)Το άρθρο 42 του Ν. 1140/1981,
2) Η αρ. 8130/10-09-08 γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Ο.Α.Ε.Ε. .
3) Η αρ.πρωτ.Φ10035/25796/1144/20-12-06 Υπουργική Απόφαση.
4)Η αρ.27/2007 εγκύκλιος του Ο.Α.Ε.Ε.
Με την παρούσα εγκύκλιο και κατόπιν ερωτημάτων Περιφερειακών Διευθύνσεων, κρίνουμε σκόπιμο να αναφέρουμε αναλυτικά τα ισχύοντα – διατάξεις, διαδικασία – για τη χορήγηση του εξωιδρυματικού επιδόματος.
Με το άρθρο 42 του Ν. 1140/1981 ορίστηκε η χορήγηση μηνιαίου εξωιδρυματικού επιδόματος σε ασφαλισμένους Φορέων Κοινωνικής Ασφαλίσεως που πάσχουν από τετραπληγία ως και παραπληγία, κρινόμενοι από Ειδική επιτροπή ως ανίκανοι προς πάσα βιοποριστική εργασία με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Το ύψος του επιδόματος, οι δικαιούχοι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία απονομής του επιδόματος ρυθμίζονται από Υπουργικές αποφάσεις.
ΠΡΩΗΝ ΤΑΕ – ΤΕΒΕ
Με τις αρ.Φ407/57/1982(ΦΕΚ44Β/04-02-82) και αρ.Φ408/294/1982 (ΦΕΚ 112Β/18-03-82) Υπουργικές Αποφάσεις, οι οποίες εκδόθηκαν κατ΄ εξουσιοδότηση του άρθρου 42 παρ.1 του Ν.1140/81, ορίστηκε ότι για την χορήγηση εξωιδρυματικού επιδόματος από το ΤΕΒΕ και το ΤΑΕ αντίστοιχα σε ασφαλισμένους και μέλη της οικογένειας αυτών, θα πρέπει να πληρούνται αθροιστικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:
- Να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 40 μήνες στην ασφάλιση του αντίστοιχου Ταμείου.
- Να έχουν αποκτήσει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθενείας κατά τον χρόνο που κατέστησαν ανίκανοι.
ΠΡΩΗΝ ΤΣΑ
Με την αρ.Φ437/1272/1982/(ΦΕΚ867Β/2-11-82) Υπουργική Απόφαση, η οποία εκδόθηκε σε εξουσιοδότηση του άρθρου 42 παρ.1 του Ν.1140/81, ορίστηκε ότι για την χορήγηση εξωιδρυματικού επιδόματος από το ΤΣΑ σε ασφαλισμένους και μέλη της οικογένειας αυτών, θα πρέπει να πληρούνται αθροιστικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:
- Να έχουν πραγματοποιήσει στο ΤΣΑ τουλάχιστον 40 μήνες ασφάλισης.
- Να έχουν αποκτήσει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθενείας από 01/12/1976 και μετά.
Από τις παραπάνω Υπουργικές Αποφάσεις προκύπτει ότι ο ασφαλισμένος δικαιούται το επίδομα εάν έχει πραγματοποιηθεί στην ασφάλιση χρόνος 40 μηνών και αν υπάρχει ασφαλιστική ικανότητα για Παροχές Ασθενείας.
Όμως ενώ στο πρώην ΤΕΒΕ και στο πρώην ΤΑΕ η ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ερευνούνταν κατά τον χρόνο που κατέστη ο ασφαλισμένος ανίκανος, στο πρώην ΤΣΑ εξετάζονταν αν ήταν ανίκανος κάποιος κατά την αίτηση.
Ως εκ τούτου κατά την παράταση των σχετικών επιδομάτων δεν θα ελέγχεται για τους ασφαλισμένους του πρώην ΤΣΑ αν είχαν παροχές ασθενείας κατά την επέλευση της ανικανότητας και εάν δικαιούνται του επιδόματος, αλλά θα ελέγχεται μόνο εάν οι Υγειονομικές Επιτροπές κρίνουν ότι φέρει ποσοστό αναπηρίας και ότι εμπίπτει στις διατάξεις του νόμου, μόνο ως προς τη χρονική διάρκεια, προκειμένου να παραταθεί η χορήγηση του.
Οι ως άνω διατάξεις των καταργούμενων Ταμείων εξακολουθούν να ισχύουν για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι 31/12/06 (σχετ. εγκύκλιος 27/2007).
ΟΑΕΕ
Για αιτήσεις που υποβάλλονται μετά την 01/01/07, ανεξάρτητα από το Ταμείο προέλευσης, οι ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ δικαιούνται εξωιδρυματικό επίδομα με τις ίδιες προϋποθέσεις όπως στα πρώην ΤΑΕ και ΤΕΒΕ, όπως καθορίζονται με την αρ.πρωτ.Φ10035/25796/1144/20-12-06 Υπουργική Απόφαση.
Προϋποθέσεις:
- Να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 40 μήνες στην ασφάλιση του αντίστοιχου Ταμείου.
- Να έχουν αποκτήσει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθενείας κατά τον χρόνο που κατέστησαν ανίκανοι.
Ποσό:
Το ποσό ισοδυναμεί με το 20πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη, όπως έχει διαμορφωθεί κατά την υποβολή της σχετικής αίτησης, εκτός από την περίπτωση του μονού ακρωτηριασμού, όπως αυτός αναλύεται παρακάτω, οπότε το ποσό ισοδυναμεί με το 10πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη.
Σε περίπτωση που ο συντ/χος λαμβάνει επίδομα απολύτου αναπηρίας και το ποσό είναι μικρότερο από το εξωιδρυματικό επίδομα διακόπτεται το απολύτου αναπηρίας και χορηγείται το εξωιδρυματικό. Σε περίπτωση που το απολύτου αναπηρίας είναι ίσο με το εξωιδρυματικό δεν δικαιούται εξωιδρυματικό επίδομα.
Όταν ασφαλισμένος λαμβάνει εξωιδρυματικό επίδομα από τον ΟΑΕΕ, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, δικαιούται και σύνταξη λόγω γήρατος κατ΄ εφαρμογή του αρθ.1 του Ν.612/77 όπως αυτό επεκτάθηκε και ισχύει και για τους παραπληγικούς με το αρθ.40 του Ν.1902/90, χωρίς επίπτωση στη λήψη του εξωιδρυματικού επιδόματος.
Στους δικαιούχους του πρώην ΤΑΕ που θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι 31/12/2006 και χορηγήθηκε επίδομα ίσο με το κατώτατο όριο σύνταξης προσαυξημένο κατά 50%, θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ως ευνοϊκότερο.
Δικαιούχοι:
1)Ασφαλισμένοι
2)Συνταξιούχοι (γήρατος –αναπηρίας -θανάτου)
3)Προστατευόμενα μέλη οικογενείας ασφαλισμένων και συνταξιούχων που καλύπτονται ιατροφαρμακευτικά από αυτούς.
Παθήσεις για τις οποίες χορηγείται το επίδομα στους παραπάνω δικαιούχους:
- τετραπληγία- παραπληγία σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 42 του Ν.1140/81,
- μυασθένεια – μυοπάθεια με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν.3232/04,
- φωκομέλεια που επιφέρει τον ίδιο βαθμό κινητικής αναπηρίας με την παραπάνω περίπτωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν.3232/04,
- σκλήρυνση κατά πλάκας, που επιφέρει παραπληγία – τετραπληγία με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του Ν.3232/04,
- ακρωτηριασμός των δύο (2) άνω ή κάτω άκρων ή κατά το ένα άνω και ένα κάτω άκρο (διπλός ακρωτηριασμός), ανεξάρτητα από το σημείο ακρωτηριασμού και ανεξαρτήτως από το γεγονός εάν επιδέχεται ή όχι εφαρμογή τεχνητού μέλους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν.3518/06,
- ακρωτηριασμός του ενός άνω ή κάτω άκρου (μονός ακρωτηριασμός) που δεν επιδέχεται εφαρμογή τεχνητού μέλους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν.3518/06,
- σύνδρομο κλάματος γαλής σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν.3518/06,
- ατελή οστεογένεση με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν.3518/06,
- οστεοψαθύρωση με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν.3518/06.
ΣΗΜ.: Η αρ.434/2/429/12-08-03 απόφαση Δ.Σ. ΟΑΕΕ (ΤΑΕ), σύμφωνα με την οποία χορηγούνταν το επίδομα και για ασθένειες για τις οποίες οι Ειδικές Υγειονομικές Επιτροπές γνωμάτευαν αιτιολογημένα ότι επιφέρουν την ίδια μορφή αναπηρίας με την τετραπληγία – παραπληγία παύει να ισχύει στον ΟΑΕΕ, σύμφωνα με την νεότερη αρ.286/58/18-03-09 απόφαση του Δ.Σ. του ΟΑΕΕ.
Ειδικές Υγειονομικές Επιτροπές
Με την αριθ.10035/25885/1152/20-12-06 απόφαση Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, ειδική επιτροπή, που προβλέπεται από τη διάταξη του αρθ.42,παρ.1 του Ν.1140/81, για την εξέταση των ασφαλισμένων του Ο.Α.Ε.Ε., συνταξιούχων και μελών της οικογενείας τους ορίζεται η Πρωτοβάθμια Υγειονομική Επιτροπή (Α.Υ.Ε.) του Ο.Α.Ε.Ε. εφόσον σε αυτή μετέχει γιατρός του Οργανισμού με ειδικότητα ορθοπεδικού ή νευρολόγου και επί ενστάσεων κατά της ως άνω Ειδικής Υγειονομικής Επιτροπής, επιτρέπεται η προσφυγή ενώπιον της Δευτεροβάθμιας Υγειονομικής Επιτροπής σύμφωνα με το αρθ.22 του Π.Δ. 258/05 και του Κανονισμού Ασφαλιστικής Λειτουργίας (ΚΑΛ) του Ο.Α.Ε.Ε.( Υ.Α.Φ80000/7228/308/06 ΦΕΚ1397/14-9-06 Τ.Β.) – Σχετική η εγκύκλιος 27/2007.
Έναρξη – διάρκεια- αναστολή:
Οι δικαιούχοι του ΟΑΕΕ λαμβάνουν το επίδομα από την πρώτη του επόμενου μήνα υποβολής της σχετικής αίτησης και για όσο χρόνο ορίζουν οι ειδικές Υγειονομικές Επιτροπές.
Η καταβολή του επιδόματος αναστέλλεται σε όλες τις περιπτώσεις όταν υπάρχει νοσηλεία, με δαπάνες του Φορέα, σε ιδρύματα ασυλιακής μορφής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 30 ημερών. Με το αρ.πρωτ.ΔΙΠΣΥΝ/Φ12/82/72290/16-07-08 έγγραφο μας, προκειμένου να παρακολουθείται η χορήγηση του εξωιδρυματικού επιδόματος σε ασφαλισμένους και συνταξιούχους του Οργανισμού , κοινοποιήθηκε στις Περ/κες Δ/νσεις του Οργανισμού νεώτερος πίνακας Ιδρυμάτων κλειστής και αυξημένης φροντίδας που λειτουργούν σήμερα και εποπτεύονται από τη Δ/νση Προστασίας Α.Μ.Ε.Α. του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης .
Συμπληρωματικές διατάξεις:
- Με το αρ.πρωτ.Φ7/1342/6-11-81 έγγραφο του Υπουργείου Κοιν. Υπηρεσιών χαρακτηρίστηκε το εξωιδρυματικό επίδομα ως «επίδομα τύπου σύνταξης».
- Με τη Φ21/9/ΟΙΚ3437/31-3-86 Υ.Α. ορίστηκε ότι: α)ασφαλισμένοι που έχουν θεμελιώσει αυτοτελώς δικαίωμα σε δύο (2) ή περισσότερους οργανισμούς, παίρνουν το επίδομα από το φορέα της προτίμησης τους , β) σε περίπτωση διαδοχικής ασφάλισης, το επίδομα καταβάλλεται από το φορέα με τους περισσότερους μήνες ασφάλισης και γ) στους συντ/χους καταβάλλεται από το φορέα συνταξιοδότησης τους.
- Με το άρθ.32 του Ν.1876/90 ορίστηκε ότι σε περίπτωση εργασίας αυτών που λαμβάνουν το επίδομα, οι Ασφαλιστικοί Οργανισμοί εξακολουθούν να καταβάλλουν ολόκληρο το ποσό του επιδόματος.
- Με το άρθ. 16 του Ν.2042/92 αντικαταστάθηκε το απαιτούμενο ποσοστό βιοποριστικής ανικανότητας με το ποσοστό ιατρικής αναπηρίας.
- Με το άρθ. 18 του Ν.2072/92 ορίστηκε ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες, όταν παίρνουν εξωιδρυματικό επίδομα διατηρούν :
→ το επίδομα τους έστω και αν εργάζονται ή απασχολούνται
→ το δικαίωμα για παροχές ασθενείας ως μέλη οικογενείας (δυνατότητα επιλογής φορέα)
Οφειλές:
Επειδή από τα πρώην Ταμεία τηρούνταν διαφορετική πρακτική, ύστερα από διευκρινήσεις που δόθηκαν από τη Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών με την αρ. 8130/10-09-08 γνωμοδότηση, για την ενιαία αντιμετώπιση όλων των ασφαλισμένων του Οργανισμού, ασφαλισμένος που έχει ρυθμίσει την οφειλή του σε δόσεις και καταβάλλει αυτές εμπρόθεσμα, πληροί την προϋπόθεση της ασφαλιστικής ικανότητας για χορήγηση του εξωιδρυματικού επιδόματος.
Επίσης, σύμφωνα με την αρ. 239/14-1-09 γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του ΟΑΕΕ, συνταξιούχος στα πρώην Ταμεία μέχρι την ενοποίηση αυτών και παράλληλα ασφαλισμένος που συνεχίζει στον ΟΑΕΕ, εφόσον δικαιούται το επίδομα και από τις δύο ιδιότητες του χορηγείται με αίτηση προτίμησής του. Ακόμη και στην περίπτωση που ως ασφαλισμένος έχει οφειλόμενες εισφορές και ως εκ τούτου δεν του χορηγείται το επίδομα ως ασφαλισμένος, δύναται να επιλέξει να του χορηγηθεί ως συνταξιούχος.
Παραδείγματα:
1ο : ασφαλισμένος που πληροί την προϋπόθεση των 40 μηνών ασφάλισης αλλά κατά την επέλευση του κινδύνου οφείλει στο Ταμείο και συνεπώς δεν έχει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθένειας, μπορεί να δικαιωθεί του επιδόματος αν κατά την αίτηση σε μεταγενέστερο χρόνο έχει εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές του σε δόσεις, οπότε έχει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθένειας κατά την αίτηση,
2ο : ασφαλισμένος ο οποίος κατά την επέλευση του κινδύνου έχει ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθένειας αλλά δεν έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο χρονικό διάστημα των 40 μηνών, μπορεί να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση του επιδόματος μόλις συμπληρώσει τον παραπάνω χρόνο ασφάλισης και να δικαιωθεί,
3ο : ασφαλισμένος του ΟΑΕΕ από 01/01/2007 μέχρι 31/10/07- ημερομηνία της αίτησης και της επέλευσης της ανικανότητας -, έχοντας 40μήνες διαδοχική ασφάλιση εκ των οποίων 10 μήνες ασφάλισης στον Οργανισμό, εάν έχει προηγούμενα πραγματοποιήσει 30 μήνες ασφάλισης στο ΙΚΑ, το επίδομα θα του χορηγηθεί από το ΙΚΑ επειδή σε αυτό το Ταμείο έχει τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης. Επίσης, στο ίδιο παράδειγμα εάν ασφαλισμένος είχε 10 μήνες ασφάλιση στο ΙΚΑ και 30 μήνες στον ΟΑΕΕ τότε δικαιούται το επίδομα από τον Οργανισμό.
4ο : ασφαλισμένος που κατά την επέλευση του κινδύνου δεν είχε ασφαλιστική ικανότητα για παροχές ασθενείας, είτε γιατί δεν είχε υπαχθεί στην ασφάλιση (ο κίνδυνος προϋπήρχε της ασφάλισης) είτε όταν επήλθε ο κίνδυνος είχε μόλις ασφαλιστεί και δεν είχε συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο για χορήγηση παροχών ασθενείας, δεν δικαιούται του επιδόματος.
Παράταση:
Με την αρ. 1244/11-4-95 γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας παρατείνεται η χορήγηση του επιδόματος: α) σε ασφαλισμένο ανεξάρτητα εάν έχει διακόψει το επάγγελμα του , β) σε προστατευόμενο μέλος ανεξάρτητα εάν αυτό έχει αναλάβει εργασία αλλά δεν παρατείνεται η χορήγηση του επιδόματος σε σύζυγο στην περίπτωση που έχει επέλθει λύση του γάμου.
Σημείωση :
- ο όρος παραπάρεση ή τετραπάρεση σημαίνει μείωση της κινητικότητας των κάτω άκρων ή των 4 άκρων.
- ο όρος παραπάρεση είναι αντίστοιχος του όρου παραπληγία και ο όρος τετραπάρεση είναι αντίστοιχος του όρου τετραπληγία (1810/95 ΚΕΣΥ).
- Ο όρος τριπληγία συμπεριλαμβάνεται στον όρο παραπληγία – τετραπληγία και σημαίνει δυσμενή επίπτωση της κινητικότητας τριών άκρων.
- Ο όρος διπληγία είναι ταυτόσημος με τον όρο τετραπληγία – παραπληγία και σημαίνει πλήρης κατάργηση της κινητικότητας των κάτω ή των 4 άκρων (18/73/90 ΚΕΣΥ).
Η ΠΡΟΪΣΤ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ α.α. Σ. ΚΟΚΚΙΝΟΥ
Ο ΠΡΟΪΣΤ. Δ/ΝΣΗΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ Ε. ΕΥΘΥΜΙΟΥ
Ο ΠΡΟΪΣΤ. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗΣ ΠΑΡΟΧΩΝ Ε. ΕΥΘΥΜΙΟΥ
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ Κ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
ΕΞΩΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ή ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΚΟ
Σημείωση: Το ύψος του επιδόματος (20πλάσιο του κατωτάτου ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη), οι δικαιούχοι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία απονομής του επιδόματος ρυθμίζονται από υπουργικές αποφάσεις- Εγκύκλιος 42/09.
Χορηγείται σε ασφαλισμένους, σε συνταξιούχους και τα μέλη της οικογένειάς τους, που πάσχουν:
Α) από παραπληγία και τετραπληγία, πάρεση, τετραπάρεση
Β) από μυασθένεια - μυοπάθεια με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω
Γ) έχουν ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω προερχόμενο από ακρωτηριασμό των δυο άνω ή κάτω άκρων ή κατά το ένα άνω και ένα κάτω άκρο
Δ) έχουν ακρωτηριασμό του ενός άνω ή κάτω άκρου με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, που δεν επιδέχεται εφαρμογής τεχνητού μέλους. Το ύψος του επιδόματος στην περίπτωση αυτή καθορίζεται στο δεκαπλάσιοτου κατώτατου ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη, όπως ισχύει κάθε φορά.
Ε) από φωκομέλεια, που επιφέρει τον ίδιο βαθμό κινητικής αναπηρίας με την παραπάνω περίπτωση.
ΣΤ) από σκλήρυνση κατά πλάκας, που επιφέρει παραπληγία- τετραπληγία με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω
Ζ) από σύνδρομο κλάματος γαλής
Η) από ατελή οστεογένεση, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω
Θ) από οστεοψαθύρωση, με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω.
