Κυριακή 20 Φεβρουαρίου 2011

Γρίπη, πνευμονία και κάπνισμα

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Κ. ΜΠΕΧΡΑΚΗΣ, MD, PhD (McGILL), FCCP αναπληρωτής καθηγητής Φυσιολογίας της Αναπνοής, των Πανεπιστημίων Αθηνών και Harvard

Η γρίπη από τον ιό Η1Ν1 είναι πάλι σε παρόξυνση. Το τελευταίο διάστημα αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των ατόμων που χάνουν τη ζωή τους λόγω των επιπλοκών που προκαλεί, ενώ πολλοί ασθενείς νοσηλεύονται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας καθώς εμφανίζουν πνευμονία σε συνδυασμό με τη γρίπη Η1Ν1.
Η πνευμονία στις περιπτώσεις αυτές είναι είτε ιογενής, που προκαλείται δηλαδή κατ' ευθείαν από τον ιό, είτε βακτηριδιακή, που συμβαίνει ως επιπλοκή κατά την πορεία της γρίπης. Σε κάθε περίπτωση όμως, είναι πάντα μια βαριά κατάσταση.
Η στατιστική της Η1Ν1
Ο ρόλος του καπνίσματος ως παράγοντα κινδύνου για την εξάπλωση της γρίπης Η1Ν1 είναι βιβλιογραφικά αποδεδειγμένος από το 1982. Τότε δημοσιεύτηκε έρευνα που απέδειξε στατιστικά σημαντική συχνότητα εμφάνισης της λοίμωξης από Η1Ν1 σε καπνιστές συγκριτικά με μη καπνιστές.
Είναι γνωστό ότι το κάπνισμα συντελεί στη μείωση των αμυντικών μηχανισμών του αναπνευστικού συστήματος. Σε πρόσφατη ανακοίνωση της ομάδας μας στο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Πνευμονολογίας, δείξαμε αποτελέσματα, σύμφωνα με τα οποία κάπνισμα, και ενός ακόμα τσιγάρου, έχει άμεση επίδραση στη μηχανική και στην άμυνα της αναπνοής.
Η επίδραση εξάλλου της νικοτίνης γενικά στο ανοσοποιητικό σύστημα, έχει αποδειχθεί σε διάφορες έρευνες με σαφή επιστημονική μεθοδολογία.
Το παθητικό κάπνισμα και αυτό προάγει τη μετάδοση της γρίπης. Τα αιωρούμενα μικροσωματίδια του καπνού λειτουργούν ως «οχήματα μεταφοράς» του ιού από τα χείλη του μολυνθέντος από Η1Ν1 καπνιστή, στα βάθη του αναπνευστικού συστήματος των μη καπνιστών που εκτίθενται σε συνθήκες παθητικού καπνίσματος.
Αλλά και πέραν αυτού, η έκθεση σε παθητικό κάπνισμα επί 20 λεπτά μόνο, έχει και αυτή άμεσες επιδράσεις στην άμυνα και στην εν γένει μηχανική του αναπνευστικού μας συστήματος, όπως επίσης πρόσφατα αποδείξαμε και ανακοινώσαμε στο τελευταίο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας.
Οι επιλεγμένες αυτές αναφορές φέρνουν ακόμη μια φορά το πρόβλημα του καπνίσματος στο προσκήνιο. Υπογραμμίζουν τη διάστασή του, ως του σοβαρότερου ίσως προβλήματος δημόσιας υγείας στον τόπο μας.
Ευτυχώς η επαναδιαχείριση του καπνίσματος είναι σήμερα σε πολύ θετική πορεία. Για πρώτη φορά παρατηρείται μείωση του ποσοστού των καπνιστών κατά 2-3%, μείωση των καταναλισκόμενων τσιγάρων ετησίως κατά 2 δισεκατομμύρια, μείωση του βαθμού έκθεσης σε παθητικό κάπνισμα στους χώρους εστίασης και διασκέδασης κατά 45% και αύξηση του αριθμού των ασθενών που προσφεύγουν στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος κατά 30-50%. Ιδιαίτερα τονίζεται το γεγονός ότι εξελίσσεται με ιδιαίτερα βραδείς ρυθμούς η ουσιαστική υποχρέωση του κράτους να καλύψει τη φαρμακευτική δαπάνη που απαιτείται για τη διακοπή του καπνίσματος μέσω των ταμείων υγείας. Ολες οι εισηγήσεις είναι θετικές, οι υπουργικές δηλώσεις έχουν καλύψει το θέμα, όμως λόγω γραφειοκρατίας τα φάρμακα διακοπής καπνίσματος θεωρούνται ακόμη μη συνταγογραφούμενα.
Τα παιδιά μαθαίνουν να μην καπνίζουν
Είναι ευχάριστο και το ότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήχθη σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου στο Λεκανοπέδιο Αττικής, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου «Μαθαίνω να μην καπνίζω» τον περασμένο Δεκέμβριο, τα παιδιά μας, χωρίς να γνωρίζουν τίποτα από όλα τα παραπάνω, απαντούν θετικά κατά 80% στην πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους και απαιτούν με ξεκάθαρη φωνή την απαλλαγή των χώρων διασκέδασής τους από το γκρίζο νέφος του καπνού που επικρατεί μέχρι σήμερα.

Διαβάστε περισσότερα...

Ο «τσιγαρόβηχας» δεν ειναι πάντα αθώος

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια


Γραφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΟΥΜΠΗΣ, πνευμονολόγος, συντονιστής διευθυντής 6ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι ένα από τα πλέον συχνά και θανατηφόρα νοσήματα του σύγχρονου ανθρώπου. Κατά την παρούσα φάση υπολογίζεται ότι 210 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από ΧΑΠ και περίπου 3 εκατομμύρια πεθαίνουν ετησίως.

Με τα σημερινά δεδομένα, η νόσος αποτελεί την τέταρτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, ενώ μέχρι το 2030 πιστεύεται ότι θα καταστεί τρίτη αιτία θανάτου, με τα καρδιακά και αγγειακά εγκεφαλικά νοσήματα να προηγούνται σε αριθμό θανάτων.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη της Επιστημονικής Ομάδας ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, η νόσος προσβάλλει το 8,4% των ενήλικων καπνιστών άνω των 35 ετών. Βάσει αυτών των στοιχείων υπολογίζεται ότι 500.000-650.000 συμπατριώτες μας πάσχουν από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια . Από αυτούς το 11,8% είναι άνδρες και το 4,8% είναι γυναίκες. Η διαφορά αυτή ερμηνεύεται από το γεγονός ότι οι γυναίκες στην Ελλάδα άρχισαν να καπνίζουν πολύ μεταγενέστερα, (δεκαετία του '70) από ό,τι οι άνδρες.
Για την ανάπτυξη της νόσου ενοχοποιείται μια πληθώρα παραγόντων κινδύνου, οι σημαντικότεροι των οποίων είναι τα κάπνισμα, η επαγγελματική έκθεση σε διάφορες σκόνες, ατμούς και χημικά, η ρύπανση των εσωτερικών χώρων, που προέρχεται κυρίως από τον τρόπο μαγειρέματος (καύση ξύλων), καθώς επίσης και γενετικοί παράγοντες. Για την ανάπτυξη της νόσου απαιτείται η επί σειρά ετών επίδραση αυτών των παραγόντων είτε μεμονωμένα είτε, όπως συμβαίνει κατά κανόνα, σε συνδυασμούς.
Αρρώστια των καπνιστών
Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας είναι το κάπνισμα, γι' αυτό και ορισμένοι θεωρούν τη ΧΑΠ «αρρώστια των καπνιστών». Τα στοιχεία που ενοχοποιούν το κάπνισμα είναι εντυπωσιακά. Από το σύνολο των καπνιστών υπολογίζεται ότι ένα 15-20% αναπτύσσει τη νόσο. Ομως, το 85%-90% των ασθενών με ΧΑΠ είναι ή υπήρξαν καπνιστές με συνολική κατανάλωση πάνω από 20 πακέτα-χρόνια. Ο δείκτης αυτός προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των χρόνων καπνίσματος με τον αριθμό των πακέτων τσιγάρων που καπνίζονται ημερησίως. Πέραν αυτών, αξίζει να τονιστεί ότι ένα σημαντικό ποσοστό καπνιστών (περίπου 30%) παρουσιάζει συμπτώματα από το αναπνευστικό συμβατά με απλή χρόνια βρογχίτιδα.
Τα κύρια συμπτώματα των ασθενών είναι ο χρόνιος βήχας, η απόχρεμψη (φλέγματα) και η δύσπνοια. Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως στην ηλικία των 35-40 ετών, με το βήχα και τα φλέγματα να προηγούνται. Η συντριπτική πλειονότητα των καπνιστών κακώς δεν δίνει σημασία στα συμπτώματα αυτά θεωρώντας τα «αθώες συνέπειες» του τσιγάρου.
Ο «τσιγαρόβηχας» σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί μια «αθώα συνέπεια» του καπνίσματος και πρέπει να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. Κάποιες φορές ο καπνιστής μπορεί να αισθάνεται την αναπνοή του να «σφυρίζει», ενώ τα κρυολογήματα γίνονται πιο συχνά και αργούν να περάσουν. Εάν δεν γίνει η διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας σε αυτή τη φάση και το άτομο συνεχίσει να καπνίζει και δεν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά, μετά από λίγα χρόνια, στα συμπτώματα προστίθεται η δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή), αρχικά στο γρήγορο βάδισμα, στην ανηφόρα ή στο ανέβασμα σκάλας. Από εκεί και μετά η κατάσταση χειροτερεύει γρήγορα.
Σε κοινωνική απομόνωση
Γύρω στην ηλικία των 55-60 ετών η δύσπνοια επιδεινώνεται τόσο που ο άρρωστος αποφεύγει οποιαδήποτε δραστηριότητα που την προκαλεί. Βαθμιαία ο άρρωστος καθηλώνεται μέσα στο σπίτι του λόγω της πολύ έντονης δύσπνοιας, αδυνατώντας ακόμα και να αυτοεξυπηρετηθεί. Ο φόβος της δύσπνοιας, η κοινωνική απομόνωση και η κακή κατάσταση της υγείας επηρεάζουν και την ψυχική υγεία, με πολύ συχνή την εμφάνιση αγχωδών αντιδράσεων και κατάθλιψης.
Παρά τη μεγάλη συχνότητα και τα τεράστια προβλήματα που προκαλεί, παραμένει σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό. Η πραγματικότητα αυτή έδωσε το ερέθισμα ανάληψης παγκόσμιων πρωτοβουλιών για την αφύπνιση της κοινής γνώμης σχετικά με την επιδημία της ΧΑΠ. Σε έρευνα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας που έγινε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα κατοίκων της Αττικής το 2002, μόνο το 13% των ερωτηθέντων γνώριζε τη ΧΑΠ. Σήμερα το ποσοστό αυτό πλησιάζει το 60% και αυτό οφείλεται στα συνεχή προγράμματα ενημέρωσης του κοινού και των λειτουργών υγείας που εφαρμόζει η Εταιρεία μας.
Με την κατάλληλη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση είναι εύκολο να αναγνωριστούν τα άτομα που έχουν ή κινδυνεύουν να αναπτύξουν Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια . Το κάπνισμα σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά συμπτώματα που προαναφέρθηκαν θέτουν την υπόνοια. Η σπιρομέτρηση, που είναι μια απλή και ανώδυνη εξέταση διάρκειας 2-3 λεπτών, επιβεβαιώνει ή όχι τη διάγνωση. Η έγκαιρη διάγνωση σε συνδυασμό με τη διαθέσιμη ειδική θεραπεία αποτρέπουν την περαιτέρω επιδείνωση της νόσου και βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Δωρεάν έλεγχος αναπνευστικής λειτουργίας

Εδώ και μερικούς μήνες η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία διαθέτει κινητή μονάδα σπιρομετρήσεων με την οποία γίνονται δωρεάν μετρήσεις σε όλη την Ελλάδα.
Τις επόμενες μέρες η κινητή μονάδα θα πραγματοποιήσει δωρεάν έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας σε ΚΑΠΗ του Βόλου
* Τετάρτη 23/2/2011 ΚΑΠΗ Κωνσταντά-Δον Δαλεζίου (17.45-21.00 μ.μ.)
* Πέμπτη 24/2/2011 ΚΑΠΗ Ν. Ιωνίας (14.00-18.30 μ.μ.)
* Παρασκευή 25/2/2011 ΚΑΠΗ Αγίου Βασιλείου (13.45-17.45 μ.μ.)




Διαβάστε περισσότερα...

Νέα μονοπάτια για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης


Περίπου 20% των Ελληνίδων άνω των 50 ετών έχουν εγκατεστημένη οστεοπόρωση, ενώ το 30% του αντίστοιχου πληθυσμού εμφανίζει χαμηλή οστική πυκνότητα.
Η οστεοπόρωση, εάν δεν προληφθεί ή αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να εξελιχθεί χωρίς έκδηλη συμπτωματολογία έως ότου συντελεστεί κάποιο οστεοπορωτικό κάταγμα. Σε νέα μονοπάτια για την αντιμετώπιση της «σιωπηλής επιδημίας» -όπως χαρακτηρίζεται η οστεοπόρωση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας- βαδίζει η βιοτεχνολογία. Τα τελευταία δεδομένα ως προς την αιτιολογία και την αντιμετώπιση της νόσου παρουσιάστηκαν σε σχετική συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε το Ελληνικό Ιδρυμα Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ).
«Στην Ευρώπη 1 στις 3 γυναίκες ηλικίας άνω των 50 ετών θα υποστεί κάποιο οστεοπορωτικό κάταγμα κατά τη διάρκεια της ζωής της» ανέφερε ο Γεώργιος Λυρίτης, ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του ΕΛΙΟΣ.
«Η επιστήμη της βιοτεχνολογίας, έπειτα από πολλά χρόνια έρευνας, ανακάλυψε πρόσφατα νέα μονοπάτια που οδηγούν στη στοχευμένη, αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης», σημείωσε ο Πολυζώης Μάκρας, ενδοκρινολόγος, επιμελητής του 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας. «Η ανακάλυψη του αναστολέα του RANK Ligand αποτέλεσε κομβικό σημείο στην εξέλιξη των θεραπειών της οστεοπόρωσης, αφού οδήγησε στην ανακάλυψη του denosumab, της πρώτης στοχευμένης θεραπείας για την όλο και πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης».
Η θεραπεία μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη συμμόρφωση του ασθενούς καθώς χορηγείται μία φορά κάθε έξι μήνες με υποδόρια ένεση στο μηρό, χωρίς να χρειαστεί ο ασθενής να πάει στο νοσοκομείο ή χωρίς να αναγκαστεί να ακολουθήσει ειδικές οδηγίες για τη λήψη του.

Διαβάστε περισσότερα...

Παράσταση διαμαρτυρίας των ΑμεΑ στο Υπ. Εργασίας


Συγκέντρωση διαμαρτυρίας πραγματοποιεί αυτήν την ώρα η Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Αναπήρων και ο Ενιαίος Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων ΑμεΑ Αττικής και Νήσων, έξω από το Υπουργείο Εργασίας.
Οι συγκεντρωμένοι παραμένουν στο σημείο ζητώντας να συναντηθούν με την υπουργό, Λούκα Κατσέλη.
Βασικά του αιτήματα είναι να μην προχωρήσουν σε απολύσεις των ατόμων με αναπηρία, να μην εφαρμοστεί η κάρτα αναπηρίας όπως περιέχεται και ψηφίστηκε στο πολυνομοσχέδιο για την υγεία την περασμένη εβδομάδα.
Επίσης ζητούν μόνιμη και σταθερή εργασία αλλά και τα άτομα με αναπηρία που δεν εργάζονται να λαμβάνουν επίδομα ανεργίας.



Διαβάστε περισσότερα...

Παντού υπάρχει ένας μύθος – Οι διατάσεις δεν προλαμβάνουν πιθανό τραυματισμό


Δεν παίζει ρόλο το εάν κάποιος κάνει διατάσεις πριν το τρέξιμο, γιατί ακόμη κι έτσι δεν μειώνει τον κίνδυνο πιθανού τραυματισμού.


Ο Ντάνιελ Πέριλες του πανεπιστημίου George Washington και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν την έρευνά τους σε τυχαίο δείγμα 2.729 εθελοντών, άνω των 13 ετών που έτρεχαν τουλάχιστον 10 μίλια την εβδομάδα.

Επί τρεις μήνες οι εθελοντές της μίας ομάδας έκαναν διατάσεις για τρία με πέντε λεπτά πριν το τρέξιμο, ενώ της δεύτερης ομάδας δεν έκαναν καθόλου.

Οι εθελοντές δεν άλλαξαν καθόλου το πρόγραμμά τους και κατέγραφαν τους τραυματισμούς που τους απέτρεπαν να τρέξουν για τουλάχιστον μία εβδομάδα.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα ποσοστά τραυματισμών ήταν 16% και στις δύο ομάδες.

Οι πιο σημαντικοί παράγοντες τραυματισμού ήταν το ιστορικό χρόνιου τραύματος ή ένας πρόσφατος τραυματισμός - τους τελευταίους τέσσερις μήνες - καθώς και ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος.


Διαβάστε περισσότερα...